Οι χρηματικές μεταφορές μέσω τραπεζικών λογαριασμών ή IRIS δεν φορολογούνται αυτόματα, ούτε ανάβουν πράσινο φως για τη διενέργεια φορολογικού ελέγχου. Στα σημεία που εστιάζει η Εφορία είναι κυρίως το ύψος των ποσών, η συχνότητα των συναλλαγών, η σχέση μεταξύ των προσώπων και ο πραγματικός σκοπός της μεταφοράς. Μεγάλα ποσά ενεργοποιούν ελέγχους δωρεών ή γονικών παροχών, ενώ η υψηλή συχνότητα μπορεί να υποδηλώνει συγκαλυμμένη επιχειρηματική δραστηριότητα ή να αφορά αδήλωτα εισοδήματα. Παράλληλα, η συγγενική ή επαγγελματική σχέση των εμπλεκομένων καθορίζει τα αφορολόγητα όρια, επιτρέποντας στην Εφορία να εξετάσει την ουσία της μεταφοράς για τον εντοπισμό αδικαιολογήτου πλουτισμού.
Οι μικρές και περιστασιακές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών ή οικείων προσώπων δεν αποτελούν, κατά κανόνα, αντικείμενο ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα χρήματα που δίνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινές ανάγκες και μικροέξοδα. Τα ποσά αυτά αντιμετωπίζονται ως "χαρτζιλίκι" και δεν θεωρούνται χρηματική δωρεά για την οποία απαιτείται δήλωση μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY.
Συχνές συναλλαγές
Η εικόνα αλλάζει όταν οι μεταφορές αφορούν μεγαλύτερα ποσά ή εμφανίζονται σε επαναλαμβανόμενη βάση. Συχνές συναλλαγές, μεταφορές ίδιων ή υψηλών ποσών και κινήσεις που δεν δικαιολογούνται εύκολα από τις συνήθεις οικονομικές σχέσεις των εμπλεκομένων είναι πολύ πιθανό να προκαλέσουν φορολογικό έλεγχο.
Στις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές προς πρόσωπα της πρώτης κατηγορίας συγγένειας, όπως παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ. Για να εφαρμοστεί, όμως, το αφορολόγητο, τα χρήματα πρέπει να διακινηθούν μέσω του τραπεζικού συστήματος και να υποβληθεί η προβλεπόμενη δήλωση. Για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δυνατότητα επιβεβαίωσης της συναλλαγής. Η ΑΑΔΕ διασταυρώνει τις δηλωμένες γονικές παροχές και δωρεές με στοιχεία που λαμβάνει από τις τράπεζες. Αν η μεταφορά δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί και δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί το αφορολόγητο και να επιβληθεί φόρος από το πρώτο ευρώ. Αντίστοιχα, όταν η γονική παροχή γίνεται με μετρητά και όχι μέσω τράπεζας, φορολογείται αυτοτελώς με 10%, χωρίς αφορολόγητο όριο.
Διαδοχικές μεταφορές χρημάτων
Αυξημένη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων. Αν, για παράδειγμα, ένα ποσό μεταφερθεί πρώτα σε γονέα και στη συνέχεια σε άλλο παιδί, η ΑΑΔΕ μπορεί να εξετάσει εάν οι συναλλαγές χρησιμοποιήθηκαν ώστε να παρακαμφθεί η φορολογία μιας απευθείας δωρεάς μεταξύ αδελφών. Ιδίως όταν οι κινήσεις πραγματοποιούνται μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, όπως εντός έξι μηνών, μπορεί να αποτελέσουν ένδειξη για έλεγχο.
Έλεγχος μπορεί επίσης να γίνει όταν χρήματα κατατίθενται σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό. Η Εφορία εξετάζει ποιος τελικά χρησιμοποίησε το ποσό, καθώς εάν ωφεληθεί τρίτο πρόσωπο ενδέχεται να προκύψει φόρος δωρεάς.
Oι δωρεές προς αδέλφια και λοιπούς συγγενείς που δεν ανήκουν στην πρώτη κατηγορία δεν απολαμβάνουν το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Οι χρηματικές δωρεές της δεύτερης κατηγορίας φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για πρόσωπα της τρίτης κατηγορίας ο συντελεστής φτάνει το 40%. Συνεπώς, το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι αν η μεταφορά έγινε μέσω IRIS, αλλά το ποσό, η συγγενική σχέση, η συχνότητα και ο πραγματικός χαρακτήρας της συναλλαγής.
Τι ισχύει για τα μικροποσά
Οι μικρές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων, είτε γίνονται μέσω τραπεζικών λογαριασμών είτε μέσω υπηρεσιών όπως το IRIS, δεν αποτελούν αυτοτελώς πεδίο φορολογικού ελέγχου. Εξαίρεση μπορεί να υπάρξει μόνον όταν εντοπίζεται συγκεκριμένο μοτίβο καταχρηστικής πρακτικής όπως διευκρινίζει η ΑΑΔΕ.
Σύμφωνα με τη φορολογική διοίκηση τα μικροποσά που δίνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινές ανάγκες, όπως το χαρτζιλίκι, δεν συνιστούν ζήτημα ιδιαίτερου φορολογικού ενδιαφέροντος. Η ίδια προσέγγιση καλύπτει μεταφορές μικρών ποσών που πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών ή απευθείας μέσω τραπεζών, εφόσον δεν προκύπτουν στοιχεία που να παραπέμπουν σε καταχρηστική χρήση των συναλλαγών. Σημειώνεται ότι το ημερήσιο όριο συναλλαγών ιδιωτών από 500 ευρώ έγινε 1.000 ευρώ (τόσο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες), ενώ το μηνιαίο πλαφόν διαμορφώθηκε στις 5.000 ευρώ.
Της Σίσσυς Σταυροπιερράκου
.jpg){kind=avatar}
