Κάθε καλοκαίρι, μαζί με την αύξηση των κουνουπιών, επανέρχεται και η ανησυχία για τον ιό του Δυτικού Νείλου. Γύρω από το θέμα, όμως, κυκλοφορούν αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις. Τι ισχύει πραγματικά σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα;
Καταρχάς, δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο «κουνούπι του Νείλου». Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κουνουπιών, ιδιαίτερα ειδών του γένους Culex. Τα κουνούπια μολύνονται όταν τσιμπούν πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο ή σε άλλα θηλαστικά.
Ένας από τους συχνότερους μύθους είναι ότι κάθε τσίμπημα κουνουπιού μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη από τον ιό. Αυτό δεν ισχύει. Το κουνούπι πρέπει να είναι μολυσμένο για να μπορέσει να μεταδώσει τον ιό.
Ακόμη όμως και όταν ένας άνθρωπος μολυνθεί, δεν σημαίνει ότι θα νοσήσει σοβαρά. Σύμφωνα με τα στοιχεία του CDC, περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν καθόλου συμπτώματα. Περίπου ένας στους πέντε μπορεί να παρουσιάσει πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες, πόνους στις αρθρώσεις, κόπωση, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή εξάνθημα.
Η σοβαρή μορφή της νόσου είναι πολύ πιο σπάνια. Σε λιγότερο από 1% των μολυσμένων μπορεί να προσβληθεί το κεντρικό νευρικό σύστημα και να εμφανιστούν καταστάσεις όπως εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα. Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης παρουσιάζουν κυρίως οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι και άτομα με ορισμένα χρόνια νοσήματα.
Ένας ακόμη μύθος είναι ότι ο ιός μεταδίδεται εύκολα από άνθρωπο σε άνθρωπο. Στην καθημερινή επαφή αυτό δεν συμβαίνει. Δεν μεταδίδεται με το άγγιγμα, το φιλί, τον βήχα ή το φτέρνισμα. Έχουν καταγραφεί μόνο σπάνιοι άλλοι τρόποι μετάδοσης, όπως μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης ή από μητέρα σε παιδί.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόληψη. Συχνά υποτιμάμε μικρές ποσότητες στάσιμου νερού σε αυλές, μπαλκόνια ή κήπους. Ένα πιατάκι γλάστρας, ένας κουβάς ή ένα δοχείο που συγκρατεί νερό μπορεί να αποτελέσει χώρο αναπαραγωγής κουνουπιών. Για τον λόγο αυτό ο ΕΟΔΥ συστήνει να απομακρύνουμε τα στάσιμα νερά και να φροντίζουμε συστηματικά τους εξωτερικούς χώρους.
Παράλληλα, η χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών, οι σίτες σε πόρτες και παράθυρα και τα ρούχα που καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος του σώματος αποτελούν απλά αλλά αποτελεσματικά μέτρα προστασίας.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο έναντι του ιού του Δυτικού Νείλου ούτε ειδική αντιική θεραπεία. Γι’ αυτό η πρόληψη των τσιμπημάτων παραμένει το σημαντικότερο όπλο μας.
Ο φόβος δεν βοηθά, η σωστή ενημέρωση όμως βοηθά. Ο ιός του Δυτικού Νείλου χρειάζεται προσοχή, όχι πανικό. Με απλά μέτρα προστασίας και έγκυρη ενημέρωση από φορείς όπως ο ΕΟΔΥ, το ECDC και το CDC μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο έκθεσης στα μολυσμένα κουνούπια.
Πάρεδρος στην ΕΜΠαΚΑΝ
Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου Για Αγγειακά Νοσήματα.
Μέλος του Ομίλου Εθελοντών κατά του Καρκίνου – ΑγκαλιάΖΩ.
Επαγγελματίας Υγείας – Υγειονομικός στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας
