Δυστυχώς, για ακόμη μία φορά, οι στάσεις λεωφορείων στα Βριλήσσια βρέθηκαν στο στόχαστρο αγνώστων, οι οποίοι έσπευσαν να τις γεμίσουν με συνθήματα, γκράφιτι και προσβλητικές αναγραφές, λίγες μόλις ημέρες μετά τον καθαρισμό και το φρεσκάρισμά τους.
Το φαινόμενο δεν είναι καινούργιο. Οι στάσεις αποτελούν κοινόχρηστες υποδομές που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατοντάδες κατοίκους και επισκέπτες της πόλης και η επαναλαμβανόμενη ρύπανση ή καταστροφή τους δημιουργεί ένα διαρκές κόστος για τον Δήμο και, κατ’ επέκταση, για τους ίδιους τους δημότες.
Η αντίδραση της Αντιδημαρχίας Υποδομών ήταν άμεση. Τα συνεργεία του Δήμου, με επικεφαλής τον Αντιδήμαρχο Υποδομών Άκη Δημαρά, προχώρησαν εκ νέου στις απαραίτητες εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης. Όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες, σημαντικό μέρος των στάσεων επανήλθε στην προηγούμενη καθαρή τους εικόνα, ώστε οι πολίτες να μπορούν να χρησιμοποιούν τις υποδομές χωρίς να έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με βρισιές, συνθήματα και ανεξέλεγκτες αναγραφές.
Πρόκειται ασφαλώς για μια προσπάθεια που έχει πρακτικό κόστος και απαιτεί χρόνο και ανθρώπινο δυναμικό. Όταν όμως μια στάση καθαρίζεται και βάφεται και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα καταστρέφεται ξανά, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο αισθητικό. Είναι ζήτημα σεβασμού της δημόσιας περιουσίας.
Αυτό που ίσως δεν γνωρίζουν όσοι προχωρούν σε τέτοιες πράξεις είναι ότι η πρόκληση ζημιάς σε ξένη περιουσία δεν αποτελεί απλώς μια «πλάκα» ή μια αυθόρμητη ενέργεια χωρίς συνέπειες. Ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει το αδίκημα της φθοράς ξένης ιδιοκτησίας και, ανάλογα με την περίπτωση και τη σοβαρότητα της πράξης, μπορούν να υπάρξουν ποινικές και οικονομικές συνέπειες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το γεγονός ότι ο νόμος προβλέπει αυστηρότερη αντιμετώπιση όταν η φθορά αφορά πράγμα που χρησιμεύει για κοινό όφελος. Μια στάση λεωφορείου, ως υποδομή που εξυπηρετεί καθημερινά το επιβατικό κοινό, μπορεί, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά και το ιδιοκτησιακό καθεστώς της, να εμπίπτει στο σχετικό πλαίσιο προστασίας της δημόσιας και κοινόχρηστης περιουσίας.
Διαφορετικό είναι το πλαίσιο όταν η πράξη πραγματοποιείται από ανήλικο. Η ποινική αντιμετώπιση των ανηλίκων δεν είναι ίδια με εκείνη των ενηλίκων και ο Ποινικός Κώδικας προβλέπει ειδικά αναμορφωτικά και θεραπευτικά μέτρα. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η επίπληξη, η ανάθεση της υπεύθυνης επιμέλειας του ανηλίκου στους γονείς ή επιτρόπους του, η αποζημίωση του θύματος ή η αποκατάσταση των συνεπειών της πράξης, η συμμετοχή σε κοινωνικά, ψυχολογικά ή εκπαιδευτικά προγράμματα, καθώς και η παροχή κοινωφελούς εργασίας, ανάλογα με την περίπτωση.
Παράλληλα, όταν ένας ανήλικος προκαλεί ζημιά, μπορεί να προκύψει και ζήτημα αστικής ευθύνης. Ο Αστικός Κώδικας προβλέπει ευθύνη εκείνου που έχει την εποπτεία του ανηλίκου για ζημία που προκαλεί παράνομα ο ανήλικος σε τρίτο, εκτός εάν αποδειχθεί ότι ασκήθηκε η απαιτούμενη εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί. Αυτό σημαίνει ότι η υπόθεση δεν τελειώνει απαραίτητα στην ταυτοποίηση του ανηλίκου, καθώς μπορεί να τεθεί και ζήτημα αποκατάστασης της ζημιάς, ανάλογα πάντοτε με τα πραγματικά περιστατικά και την κρίση των αρμόδιων αρχών.
Σε κάθε περίπτωση, η δημόσια περιουσία δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι οι στάσεις των λεωφορείων, τα παγκάκια, οι πλατείες, οι παιδικές χαρές, τα σχολεία και κάθε υποδομή που χρησιμοποιούμε καθημερινά. Κάθε φορά που μια στάση χρειάζεται να ξαναβαφτεί ή να καθαριστεί από συνθήματα και γκράφιτι, ο Δήμος καλείται να διαθέσει ανθρώπινο δυναμικό, χρόνο και χρήματα για μια εργασία που θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί.
Και το κόστος αυτό, τελικά, αφορά ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Η άμεση παρέμβαση των συνεργείων του Δήμου και της Αντιδημαρχίας Υποδομών είναι σημαντική, όμως εξίσου σημαντική είναι και η στάση των ίδιων των πολιτών. Όταν κάποιος αντιλαμβάνεται ότι πραγματοποιείται καταστροφή ή βανδαλισμός δημόσιας ή δημοτικής περιουσίας, μπορεί να ενημερώνει άμεσα τις αρμόδιες αρχές, χωρίς να επιχειρεί να αντιμετωπίσει ο ίδιος τους δράστες και χωρίς να θέτει τον εαυτό του σε κίνδυνο.
Η εικόνα μιας πόλης δεν διαμορφώνεται μόνο από τα μεγάλα έργα. Διαμορφώνεται και από τον τρόπο με τον οποίο όλοι αντιμετωπίζουμε τους κοινόχρηστους χώρους. Οι στάσεις λεωφορείων ανήκουν στην καθημερινότητα όλων μας και ο σεβασμός τους είναι, τελικά, σεβασμός προς την ίδια την πόλη και τους ανθρώπους που ζουν σε αυτήν.
Ρεπορτάζ : e-Vrilissia
