Σε πραγματικό ναρκοπέδιο εξελίσσεται η φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας, τόσο για την κατοχή όσο και για τα εισοδήματα από ενοίκια. Η ΑΑΔΕ επιμένει να φορολογεί με στοιχεία που, όπως δείχνει η πραγματικότητα, δεν ανταποκρίνονται ούτε στις σημερινές τιμές ούτε στη λειτουργία της αγοράς.
Οι αντικειμενικές αξίες έχουν μείνει «κολλημένες» πίσω σχεδόν μια δεκαετία, με αποκλίσεις 20%–30% από τις πραγματικές τιμές. Και αν η κατοχή ακινήτου είναι η μία πλευρά της ιστορίας, η άλλη –πιο καυτή– αφορά τα εισοδήματα από μισθώσεις. Σε εκατοντάδες χιλιάδες περιπτώσεις, η εφορία φορολογεί ενοίκια που δεν έχουν καμία σχέση με τις αγγελίες, οι οποίες εδώ και χρόνια κινούνται σε επίπεδα… ράλι.
Χαρακτηριστικό της στρέβλωσης: μόλις 1 στους 10 ιδιοκτήτες δηλώνει ενοίκιο άνω των 400 ευρώ τον μήνα. Στοιχείο που μοιάζει –το λιγότερο– εξωπραγματικό.
Η συζήτηση για κατώτατο μίσθωμα ξανανοίγει
Οι αποκαλύψεις για μισθώσεις των 5 και 10 ευρώ έχουν ανοίξει ξανά το ενδεχόμενο θεσμοθέτησης ελάχιστου ενοικίου, αντίστοιχου με το τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών. Ωστόσο, καμία δύσκολη απόφαση δεν πρόκειται να ληφθεί πριν από τις εκλογές.
Η κυβέρνηση περιμένει να ενεργοποιηθεί πλήρως το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΜΙΔΑ), ώστε να χαρτογραφηθεί η πραγματική χρήση κάθε ακινήτου. Μόνο τότε θα μπορεί να ληφθεί μία απόφαση που αναπόφευκτα θα φέρει πολιτικό βάρος.
Τα στοιχεία που «καίνε» – Πλασματικά ενοίκια παντού
Τα πρώτα ευρήματα από τη διασταύρωση των δηλώσεων Ε1 και των ηλεκτρονικών μισθωτηρίων είναι αποκαλυπτικά:
180.000 ενοικιαστές δηλώνουν ενοίκιο κάτω από 100 ευρώ.
Από αυτούς, 35.000 εμφανίζουν μισθώματα… κάτω των 30 ευρώ.
630.000 μισθωτές δηλώνουν ότι πληρώνουν από 100 έως 400 ευρώ.
Πάνω από 400 ευρώ δηλώνουν μόλις 90.000 άτομα.
Τα παραδείγματα που έδωσε στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών –όπως διαμέρισμα 133 τ.μ. στην Ηλιούπολη με μίσθωμα 20 ευρώ– δεν αποτελούν λάθη. Είναι τα ποσά που δήλωσαν και οι δύο πλευρές.
Γιατί συμβαίνει η στρέβλωση – Τρεις βασικές αιτίες
Η εικόνα αυτή δεν είναι τυχαία. Οφείλεται σε ένα μείγμα πρακτικών και παραλείψεων:
1. «Σπαστό» ενοίκιο
Σε πολλά σπίτια διαμένουν περισσότεροι από ένας ενοικιαστές, με αποτέλεσμα το δηλωμένο ποσό να εμφανίζεται μειωμένο.
2. Λάθη στα μισθωτήρια
Χιλιάδες ιδιοκτήτες και ενοικιαστές αφήνουν λάθη αδήλωτα, από φόβο προστίμου 100 ευρώ.
3. Η γνωστή ελληνική συνεννόηση
Ιδιοκτήτης και ενοικιαστής συμφωνούν να δηλώσουν μικρότερο ποσό, ώστε και οι δύο να έχουν μικρότερη φορολογική επιβάρυνση.
Το νομοθετικό πλαίσιο δεν επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να επιβάλει κυρώσεις σε «εξωπραγματικά» μισθώματα, οπότε η συζήτηση για ελάχιστο ενοίκιο επανέρχεται ως άμεση λύση.
Με δεδομένο ότι το επίδομα ενοικίου υπολογίζεται πλέον με βάση τα δηλωμένα στοιχεία, μένει να φανεί αν χιλιάδες ενοικιαστές θα ζητήσουν επιτέλους επικαιροποίηση των μισθωτηρίων τους από το 2025 και μετά.
Αντικειμενικές αξίες: Η «βόμβα» που αναμένεται να σκάσει το 2027
Η κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει πως πριν τις εκλογές του 2027 δεν πρόκειται να γίνει νέα αναπροσαρμογή αντικειμενικών αξιών. Ο λόγος είναι απλός: μια επικαιροποίηση σήμερα θα αύξανε τη φορολογητέα αξία της ακίνητης περιουσίας κατά 150–200 δισ. ευρώ, από το σημερινό επίπεδο του 1 τρισ. ευρώ.
Αυτό θα οδηγούσε σε:
εκτίναξη του ΕΝΦΙΑ,
ανάγκη για νέο γύρο αλλαγών στους συντελεστές,
ισχυρό πολιτικό κόστος.
Σε κάθε περίπτωση, οι επιβαρύνσεις στις μεταβιβάσεις ακινήτων θεωρούνται σχεδόν βέβαιες, καθώς οι πραγματικές τιμές έχουν αλλάξει δραματικά.
Δημήτρης Καΐμάς
.jpg){kind=avatar}
