Έρευνα έδειξε ότι οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την καρδιακή υγεία, τον μεταβολισμό και τη φλεγμονή δεν αναπτύσσονται με τον ίδιο τρόπο στα δύο βιολογικά φύλα. Τα αποτελέσματα αναμένεται μελλοντικά να βοηθήσουν τους γιατρούς να σχεδιάσουν εξατομικευμένες θεραπευτικές στρατηγικές.
Συγκεκριμένα, ομάδα από το Πανεπιστήμιο Dokuz Eylul στην Τουρκία διαπίστωσε ότι οι άνδρες με παχυσαρκία έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να συσσωρεύουν σπλαχνικό λίπος, το οποίο περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα και συνδέεται με καρδιακές και μεταβολικές παθήσεις.
Στους άνδρες της μελέτης παρατηρήθηκαν επίσης υψηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, γεγονός που μπορεί να υποδηλώνει βλάβη στο ήπαρ. Αντίθετα, οι γυναίκες με παχυσαρκία παρουσίασαν συχνότερα γενικευμένη φλεγμονή και αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης, παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2.
Η επικεφαλής της μελέτης, Δρ Ζεϊνέπ Πεκέλ, ανέφερε ότι τα ευρήματα αποκαλύπτουν σημαντικές διαφορές στον τρόπο που άνδρες και γυναίκες ανταποκρίνονται στην παχυσαρκία. Οι διαφορές αυτές δείχνουν τη σημασία της έρευνας που λαμβάνει υπόψη το φύλο και ενδέχεται να αποτελέσουν τη βάση για την ανάπτυξη στοχευμένων θεραπειών προσαρμοσμένων σε κάθε φύλο.
Το 2023, 1,54 δισεκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως ζούσαν με μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή περίπου μία στις τρεις γυναίκες και ένας στους τέσσερις άνδρες. Το σύνδρομο αυτό περιλαμβάνει βασικούς παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις και διαβήτη τύπου 2, όπως κοιλιακή παχυσαρκία, υψηλή χοληστερόλη, αυξημένη αρτηριακή πίεση και υψηλή γλυκόζη νηστείας.
Η παχυσαρκία αποτελεί μια σύνθετη χρόνια νόσο που επηρεάζει όλα τα συστήματα του οργανισμού προκαλώντας αλλαγές στο μεταβολισμό και στη φλεγμονή, οι οποίες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των ατόμων. Το βιολογικό φύλο παίζει ρόλο στο πού αποθηκεύεται το λίπος, στον τρόπο που το ήπαρ επεξεργάζεται τα θρεπτικά συστατικά και στην αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένες λεπτομερείς συγκρίσεις μεταξύ ανδρών και γυναικών με παχυσαρκία.
Για την κατανόηση αυτών των διαφορών, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 886 γυναίκες (μέση ηλικία 45 ετών) και 248 άνδρες (μέση ηλικία 41 ετών) που παρακολουθούνταν στην Κλινική Παχυσαρκίας του Πανεπιστημίου Dokuz Eylul την περίοδο 2024–2025.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε σειρά εξετάσεων με φυσικές μετρήσεις να περιλαμβάνουν ύψος, βάρος, δείκτη μάζας σώματος (BMI) και αρτηριακή πίεση. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν αιματολογικές εξετάσεις για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως ολική χοληστερόλη, LDL («κακή» χοληστερόλη), HDL («καλή» χοληστερόλη), τριγλυκερίδια και γλυκόζη νηστείας.
Εξετάστηκαν επίσης δείκτες λειτουργίας ήπατος, όπως τα ένζυμα ALT και GGT, δείκτες νεφρικής λειτουργίας, όπως η κρεατινίνη, καθώς και δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη, ο ρυθμός καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων, ο αριθμός λευκών αιμοσφαιρίων και ο αριθμός αιμοπεταλίων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνδρες είχαν ελαφρώς υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος σε σχέση με τις γυναίκες. Ωστόσο, η περίμετρος μέσης τους ήταν σημαντικά μεγαλύτερη, όπως και η συστολική αρτηριακή πίεση, γεγονός που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και διαβήτη.
Επιπλέον, οι άνδρες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ηπατικών ενζύμων, τριγλυκεριδίων και κρεατινίνης, γεγονός που υποδηλώνει αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ηπατικών και μεταβολικών επιπλοκών.
Αντίθετα, οι γυναίκες εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα ολικής χοληστερόλης και LDL («κακής» χοληστερόλης). Παρουσίασαν επίσης αυξημένους δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη και ο ρυθμός καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων, γεγονός που υποδηλώνει ισχυρότερη φλεγμονώδη αντίδραση.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι διαφορές αυτές πιθανόν σχετίζονται με ορμονικούς και βιολογικούς παράγοντες. Οι ορμόνες, ιδιαίτερα τα οιστρογόνα, επηρεάζουν την αποθήκευση λίπους και την αντίδραση του οργανισμού στη φλεγμονή. Οι γυναίκες τείνουν να αποθηκεύουν περισσότερο λίπος κάτω από το δέρμα και να εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα δεικτών φλεγμονής. Επίσης, διαθέτουν συχνά πιο ενεργό ανοσοποιητικό σύστημα, εν μέρει λόγω γενετικών παραγόντων όπως το χρωμόσωμα Χ.
Από την άλλη πλευρά, οι άνδρες έχουν μεγαλύτερη τάση αποθήκευσης λίπους γύρω από τα εσωτερικά όργανα. Το σπλαχνικό λίπος συνδέεται στενά με μεταβολικές διαταραχές και αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών υγείας.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Πρόκειται για διατομεακή μελέτη, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας–αποτελέσματος και ενδέχεται να επηρεάζεται από άλλους παράγοντες. Επιπλέον, οι περισσότεροι συμμετέχοντες ήταν ενήλικες τουρκικής καταγωγής, επομένως τα αποτελέσματα ίσως δεν ισχύουν πλήρως για άλλους πληθυσμούς.
Απαιτούνται μεγαλύτερες και πιο ποικιλόμορφες μελέτες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων και την καλύτερη κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που εξηγούν τις διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών. Τα αποτελέσματα αυτά μπορεί να συμβάλουν στην ανάπτυξη πιο στοχευμένων θεραπειών και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση της παχυσαρκίας.
Μαρία Τσιλιμιγκάκη
.jpg){kind=avatar}
