Η αποφυγή μετά από μια άσχημη συμπεριφορά είναι ένα φαινόμενο που έχει περιγραφεί και στην ψυχολογία. Δεν σημαίνει πάντα το ίδιο, αλλά υπάρχουν αρκετοί πιθανοί λόγοι.

 1. Οι ενοχές Όταν κάποιος ξέρει ότι αδίκησε έναν άνθρωπο, η παρουσία του μπορεί να του προκαλεί δυσφορία. Αντί να ζητήσει συγγνώμη ή να διορθώσει την κατάσταση, επιλέγει να κρατήσει απόσταση, γιατί έτσι αποφεύγει να έρθει αντιμέτωπος με τα συναισθήματά του.

2. Η γνωστική ασυμφωνία Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να πιστεύουν ότι είναι καλοί. Αν όμως συμπεριφέρθηκαν άδικα, δημιουργείται μια εσωτερική σύγκρουση. Για να τη μειώσουν, μπορεί να αρχίσουν να σκέφτονται ότι:

«Δεν ήταν και τόσο άσχημο αυτό που έκανα.»

«Εκείνος με προκάλεσε.»

«Άξιζε αυτή τη συμπεριφορά.» Έτσι, η αποφυγή τούς βοηθά να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσουν αυτή τη σύγκρουση.

3. Ο φόβος της αντιπαράθεσης Μπορεί να φοβούνται ότι θα τους ζητηθούν εξηγήσεις ή ότι θα γίνει μια δύσκολη συζήτηση. Η απομάκρυνση είναι ένας τρόπος να αποφύγουν την ένταση.

4. Η ντροπή Οι ενοχές σχετίζονται με την πράξη («έκανα κάτι κακό»), ενώ η ντροπή με την εικόνα του εαυτού («είμαι κακός άνθρωπος»). Η ντροπή συχνά οδηγεί σε απομόνωση και αποφυγή.

5. Η προσπάθεια να "σβήσει" το γεγονός Κάποιοι πιστεύουν ότι αν σταματήσουν την επαφή, το περιστατικό θα ξεχαστεί πιο εύκολα. Έτσι απομακρύνονται αντί να το αντιμετωπίσουν.

*Όμως δεν ισχύει πάντα

Η αποφυγή δεν σημαίνει απαραίτητα ενοχές. Μπορεί επίσης να συμβαίνει επειδή:

ο άνθρωπος είναι αδιάφορος,

δεν θεωρεί ότι έκανε κάτι λάθος,

δεν θέλει πλέον καμία σχέση,

ή απλώς αποφεύγει γενικά τις δύσκολες καταστάσεις.

Γι' αυτό, η αποφυγή από μόνη της δεν αποδεικνύει τι νιώθει κάποιος. Έχει μεγαλύτερη σημασία να δεις αν συνοδεύεται από άλλες συμπεριφορές, όπως αμηχανία, αποφυγή βλεμματικής επαφής, απότομη αλλαγή στάσης ή προσπάθεια να δικαιολογήσει όσα έγιναν.

Με λίγα λόγια, η αποφυγή είναι συχνά ένας μηχανισμός προστασίας του ίδιου του ανθρώπου που φέρθηκε άσχημα. Τον βοηθά να μη χρειαστεί να αντιμετωπίσει τις συνέπειες των πράξεών του ή τα δυσάρεστα συναισθήματα που αυτές του προκαλούν. 

Χρύσα Δέδε 

Πάρεδρος στην ΕΜΠαΚΑΝ

Εταιρεία Μελέτης Παραγόντων Κινδύνου Για Αγγειακά Νοσήματα.

Μέλος του Ομίλου Εθελοντών κατά του Καρκίνου – ΑγκαλιάΖΩ.

Επαγγελματίας Υγείας – Υγειονομικός στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας