Καθώς πλησιάζει η περίοδος κατά την οποία οι υπηρεσίες πρασίνου των Δήμων ξεκινούν ή εντείνουν τις εργασίες κλαδέματος των δέντρων στους δρόμους και τους κοινόχρηστους χώρους, επανέρχεται κάθε χρόνο ένα σημαντικό ζήτημα: πώς γίνεται το κλάδεμα και κατά πόσο προστατεύεται πραγματικά το αστικό πράσινο;
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα έρχεται από το Μεξικό, όπου η πρακτική της «κορυφολόγησης» ή αφαίρεσης της κορυφής ενός δέντρου (topping) χαρακτηρίζεται ως μία από τις πλέον καταστροφικές επεμβάσεις για τα αστικά δέντρα.
Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με το σχετικό ενημερωτικό υλικό, επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο σε χιλιάδες δέντρα, με αποτέλεσμα να προκαλούνται σοβαρές και μακροχρόνιες επιπτώσεις στην υγεία και τη σταθερότητά τους.
Τι συμβαίνει όταν ένα ώριμο δέντρο κορυφολογείται;
Η διαδικασία μπορεί αρχικά να μοιάζει με έναν απλό και γρήγορο τρόπο περιορισμού του ύψους ή του όγκου ενός δέντρου. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να δημιουργήσει μια σειρά από προβλήματα που εξελίσσονται με την πάροδο των χρόνων.
1. Ανοιχτές και μεγάλες πληγές
Με την αφαίρεση των κύριων κλάδων, το δέντρο μένει με μεγάλες τομές και ακάλυπτες επιφάνειες, οι οποίες αποτελούν σημαντική καταπόνηση για τον οργανισμό του.
2. Νέοι, αδύναμοι βλαστοί
Το δέντρο αντιδρά στην απώλεια της κόμης αναπτύσσοντας νέους βλαστούς. Οι βλαστοί αυτοί αναπτύσσονται γρήγορα, όμως συχνά δεν έχουν την ίδια μηχανική σύνδεση με το δέντρο που έχουν οι φυσικά αναπτυγμένοι κλάδοι.
Αυτό μπορεί να τους καταστήσει περισσότερο ευάλωτους σε ισχυρούς ανέμους και ακραία καιρικά φαινόμενα.
3. Κίνδυνος προσβολών και σήψης
Οι μεγάλες τομές μπορούν να αποτελέσουν σημεία εισόδου παθογόνων οργανισμών και μυκήτων, αυξάνοντας τον κίνδυνο εσωτερικής φθοράς και σήψης του ξύλου.
4. Μακροπρόθεσμη εξασθένηση
Σε βάθος χρόνου, ένα δέντρο που έχει υποστεί επανειλημμένα τέτοιου είδους επεμβάσεις μπορεί να παρουσιάσει σημαντική υποβάθμιση της δομικής του κατάστασης.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μετά από αρκετά χρόνια, μπορεί να χρειαστεί ακόμη και η απομάκρυνσή του ως επικίνδυνο.
Και εδώ βρίσκεται το οξύμωρο: μια επέμβαση που αρχικά γίνεται υποτίθεται για να περιορίσει έναν κίνδυνο, μπορεί τελικά να συμβάλει στη δημιουργία ενός μεγαλύτερου προβλήματος.
Τι σημαίνει αυτό για τα δέντρα των πόλεών μας;
Δέντρα όπως οι μέλιες, οι φίκοi, οι γιακαράντες και τα λιγούστρα αποτελούν σημαντικό κομμάτι του αστικού πρασίνου και προσφέρουν σκιά, δροσιά, αισθητική αναβάθμιση και καλύτερες συνθήκες ζωής στους κατοίκους.
Η διαχείρισή τους, επομένως, δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως μια εργασία «κοπής κλαδιών».
Το κλάδεμα πρέπει να γίνεται με επιστημονικά και δενδροκομικά κριτήρια, λαμβάνοντας υπόψη το είδος του δέντρου, την ηλικία του, τη φυσική του ανάπτυξη, τη θέση του, την κατάσταση των κλάδων και τους πραγματικούς κινδύνους που ενδεχομένως υπάρχουν.
Η σωστή πρακτική δεν σημαίνει ότι ένα δέντρο αφήνεται χωρίς καμία παρέμβαση. Αντίθετα, σημαίνει στοχευμένες και περιορισμένες επεμβάσεις, όπου αυτές πραγματικά απαιτούνται.
Απομακρύνονται ξερά, κατεστραμμένα ή επικίνδυνα κλαδιά, καθώς και κλαδιά που δημιουργούν συγκεκριμένο πρόβλημα, χωρίς να καταστρέφεται η φυσική δομή και η ισορροπία της κόμης.
Ένα αίτημα που αφορά όλους μας
Όταν ένα δέντρο βρίσκεται στο πεζοδρόμιο έξω από ένα σπίτι ή σε έναν κοινόχρηστο χώρο και πρόκειται να πραγματοποιηθεί κλάδεμα, οι πολίτες έχουν κάθε λόγο να ζητούν να γίνεται η κατάλληλη δενδροκομική επέμβαση και όχι άκριτη κορυφολόγηση.
Παράλληλα, όμως, το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στους ίδιους τους αρμόδιους.
Οι γεωτεχνικοί των Δήμων, το εργατοτεχνικό προσωπικό πρασίνου και οι υπεύθυνοι αιρετοί καλούνται να προστατεύσουν τον πολύτιμο φυσικό πλούτο των πόλεων, εφαρμόζοντας πρακτικές που δεν αντιμετωπίζουν το δέντρο ως ένα απλό εμπόδιο που πρέπει να «κοντύνει», αλλά ως ζωντανό οργανισμό που χρειάζεται σωστή διαχείριση και φροντίδα.
Ένα σωστά διαχειριζόμενο δέντρο μπορεί να παραμείνει υγιές και σταθερό για πολλές δεκαετίες, προσφέροντας σκιά, μειώνοντας τη θερμική επιβάρυνση της πόλης και δημιουργώντας πολύτιμους μικροβιότοπους για την αστική πανίδα.
Το κλάδεμα δεν είναι «κόβω όσο περισσότερο μπορώ»
Η εικόνα ενός δέντρου που έχει μετατραπεί σε έναν γυμνό κορμό με λίγους εναπομείναντες κλάδους δεν αποτελεί ένδειξη σωστής φροντίδας.
Το σωστό κλάδεμα είναι τέχνη, επιστήμη και ευθύνη.
Και καθώς ξεκινά ακόμη μία περίοδος κλαδεμάτων στους Δήμους, ίσως αξίζει να θυμόμαστε όλοι κάτι απλό:
Δεν χρειάζεται να κόψουμε περισσότερο το δέντρο για να το προστατεύσουμε. Χρειάζεται να γνωρίζουμε πώς και γιατί πρέπει να το κλαδέψουμε.
Γιατί κάθε δέντρο που διατηρείται υγιές και ασφαλές σήμερα είναι ένα δέντρο που θα συνεχίσει να προσφέρει σκιά, οξυγόνο, δροσιά και ζωή στην πόλη μας για πολλά ακόμη χρόνια.
.jpg){kind=avatar}
