Δύο σημαντικές αλλαγές στο Κτηματολόγιο ενεργοποιούνται μέσα στην ίδια εβδομάδα και αφορούν χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων. Η πρώτη ξεκινά στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και αφορά τις υποθέσεις έκτακτης χρησικτησίας για ακίνητα που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη», ενώ από τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 ανοίγει η ψηφιακή διαδικασία για διορθώσεις σε όρια, εμβαδά, σχήμα και θέση ακινήτων.
Η δεύτερη παρέμβαση αναμένεται να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς αφορά περισσότερες από 11.500 εκκρεμείς υποθέσεις αποκλίσεων γεωμετρικών στοιχείων. Πρόκειται για λάθη που σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν εμπόδιο σε αγοραπωλησίες, γονικές παροχές και άλλες μεταβιβάσεις.
Τι αλλάζει από τις 16 Σεπτεμβρίου για τα ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη»;
Η πρώτη αλλαγή αφορά όσους διεκδικούν κυριότητα με έκτακτη χρησικτησία σε ακίνητο το οποίο έχει καταχωριστεί στο Κτηματολόγιο ως «αγνώστου ιδιοκτήτη».
Κεντρικό ρόλο στη νέα διαδικασία αποκτά η κτηματολογική διαμεσολάβηση, η οποία γίνεται υποχρεωτική. Ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει αρχικά να επιλέξει διαπιστευμένο κτηματολογικό διαμεσολαβητή και να παρουσιάσει τα στοιχεία με τα οποία τεκμηριώνει τη σχέση του με το ακίνητο.
Απαιτούνται τουλάχιστον δύο αποδεικτικά στοιχεία. Μεταξύ αυτών μπορούν να περιλαμβάνονται παλαιοί λογαριασμοί ηλεκτρικού ρεύματος, τηλεφωνίας ή ύδρευσης στο όνομα του ενδιαφερομένου, μισθωτήρια στα οποία εμφανίζεται ως εκμισθωτής, αποδείξεις είσπραξης μισθωμάτων και δηλώσεις προς δημόσιες ή φορολογικές αρχές, όπως το Ε9.
Ως αποδεικτικά μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν οικοδομικές άδειες στο όνομα του ενδιαφερομένου, ιδιωτικά συμφωνητικά που έχουν συνταχθεί τουλάχιστον πριν από 20 χρόνια και διαθέτουν βεβαία χρονολογία, καθώς και παλαιά τοπογραφικά διαγράμματα, ιδιαίτερα όταν αυτά συνοδεύουν τίτλους, οικοδομικές άδειες ή συμβολαιογραφικές πράξεις.
Πώς θα γίνεται η κτηματολογική διαμεσολάβηση;
Ο διαμεσολαβητής θα συντάσσει το φύλλο βασικών στοιχείων, το οποίο στη συνέχεια θα κατατίθεται στο Κτηματολόγιο. Η καταχώρισή του θα ολοκληρώνεται την επόμενη εργάσιμη ημέρα.
Από την καταχώριση θα πρέπει να μεσολαβήσουν τουλάχιστον 30 ημέρες μέχρι να πραγματοποιηθεί η πρόσκληση για την υποχρεωτική αρχική συνεδρία.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαδικασία όταν εναγόμενο είναι το Ελληνικό Δημόσιο. Η συμμετοχή του στην υποχρεωτική αρχική συνεδρία προβλέπεται ως υποχρεωτική. Εφόσον οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν αποστείλουν εγκαίρως έγγραφο με το οποίο προβάλλουν δικαιώματα επί του ακινήτου, θα θεωρείται ότι το Δημόσιο δεν προτίθεται να τα διεκδικήσει.
Εάν δεν προβάλλονται δικαιώματα, το Δημόσιο μπορεί να δηλώσει ότι δεν αντιτίθεται στη διόρθωση. Το σχετικό πρακτικό κατατίθεται στη γραμματεία του αρμόδιου δικαστηρίου και στη συνέχεια καταχωρίζεται στο Κτηματολόγιο. Στο κτηματολογικό φύλλο ως αιτία κτήσης θα αναγράφεται «έκτακτη χρησικτησία».
Τι αλλάζει από τις 18 Σεπτεμβρίου σε όρια και εμβαδά;
Το δεύτερο ορόσημο έρχεται στις 18 Σεπτεμβρίου, όταν τίθεται σε εφαρμογή η νέα ψηφιακή διαδικασία για τη διόρθωση γεωμετρικών στοιχείων των ακινήτων.
Οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να ζητούν ηλεκτρονικά διορθώσεις για λάθη που αφορούν το εμβαδόν, τα όρια, το σχήμα ή τη θέση του ακινήτου στον κτηματολογικό χάρτη.
Μέχρι σήμερα τέτοιες αποκλίσεις μπορούσαν να προκαλέσουν σημαντικές καθυστερήσεις ή ακόμη και να μπλοκάρουν συμβολαιογραφικές πράξεις. Η νέα διαδικασία επιχειρεί να μεταφέρει ηλεκτρονικά ένα μεγάλο μέρος της διαδρομής που απαιτείται για την επίλυση αυτών των προβλημάτων.
Η αίτηση θα υποβάλλεται μέσω της πλατφόρμας metavoles, με είσοδο μέσω των προσωπικών κωδικών Taxisnet.
Πώς θα υποβάλλεται ηλεκτρονικά η αίτηση;
Ο ενδιαφερόμενος θα καταχωρίζει τα απαιτούμενα στοιχεία στην πλατφόρμα και, μόλις ολοκληρώνεται η υποβολή, η αίτηση θα πρωτοκολλείται αυτόματα στο πληροφοριακό σύστημα του Κτηματολογίου.
Παράλληλα, θα καταχωρίζεται στα κτηματολογικά βιβλία και στα φύλλα των ακινήτων τα οποία ενδέχεται να επηρεαστούν από τη ζητούμενη μεταβολή.
Την ηλεκτρονική διαδικασία θα μπορεί να αναλάβει και εξουσιοδοτημένος μηχανικός, ο οποίος θα συντάσσει και θα υποβάλλει το Διάγραμμα Γεωμετρικών Μεταβολών. Πρόκειται ουσιαστικά για το τεχνικό έγγραφο που αποτυπώνει με ακρίβεια τις αλλαγές που ζητείται να γίνουν στον κτηματολογικό χάρτη.
Για το διάγραμμα θα εκδίδεται Κωδικός Ηλεκτρονικού Διαγράμματος (ΚΗΔ), ενώ μετά την υποβολή η πλατφόρμα θα πραγματοποιεί ελέγχους για την πληρότητα και την ορθότητα των στοιχείων.
Τι συμβαίνει εάν η διόρθωση επηρεάζει το ακίνητο του γείτονα;
Η διαδικασία προβλέπει συγκεκριμένες δικλίδες όταν η μεταβολή των γεωμετρικών στοιχείων επηρεάζει όμορες ιδιοκτησίες.
Ο ιδιοκτήτης που ζητά τη διόρθωση θα πρέπει να κοινοποιήσει την αίτησή του στους επηρεαζόμενους ιδιοκτήτες μέσα σε 20 ημέρες από την υποβολή.
Από τη στιγμή που θα ενημερωθούν, οι γείτονες θα διαθέτουν 30 ημέρες για να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αντίρρησή τους μέσω της ίδιας πλατφόρμας.
Η αντίρρηση θα πρέπει να είναι αιτιολογημένη και θα μπορεί να συνοδεύεται από τεχνικά έγγραφα ή άλλα αποδεικτικά στοιχεία. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται ηλεκτρονικά για την πορεία της υπόθεσης.
Πότε μπορεί να γίνει προσφυγή;
Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας δεν καταργεί το δικαίωμα προσφυγής. Εάν το αίτημα διόρθωσης γίνει δεκτό, ένας γείτονας που επηρεάζεται από τη μεταβολή και έχει καταθέσει εμπρόθεσμα αιτιολογημένη αντίρρηση θα μπορεί να προσβάλει την απόφαση.
Αντίστοιχα, εάν το Κτηματολόγιο απορρίψει το αίτημα διόρθωσης, ο ιδιοκτήτης θα έχει δικαίωμα προσφυγής εντός 30 ημερών.
Για τις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται δευτεροβάθμιο όργανο κρίσης, ώστε οι διαφωνίες να μπορούν να επανεξετάζονται χωρίς να εξαντλείται η διαδικασία στην αρχική απόφαση.
Γιατί οι δύο αλλαγές ενδιαφέρουν χιλιάδες ιδιοκτήτες;
Οι παρεμβάσεις της 16ης και της 18ης Σεπτεμβρίου αγγίζουν δύο από τα πιο συνηθισμένα και δύσκολα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες στο Κτηματολόγιο: από τη μία, ακίνητα που εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» και διεκδικούνται μέσω χρησικτησίας και, από την άλλη, λανθασμένες γεωμετρικές καταχωρίσεις.
Ειδικά στη δεύτερη κατηγορία, ακόμη και μία απόκλιση στα όρια ή στο εμβαδόν μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη όταν ο ιδιοκτήτης επιχειρεί να πουλήσει, να μεταβιβάσει ή να κάνει γονική παροχή.
Με τη νέα ψηφιακή διαδικασία, ένα σημαντικό μέρος της διόρθωσης μεταφέρεται πλέον ηλεκτρονικά, με τη συμμετοχή ιδιοκτήτη και μηχανικού και με συγκεκριμένες προθεσμίες για όσους τρίτους ενδέχεται να επηρεάζονται.
Δημήτρης Καΐμάς