Στην πολιτική πολλές φορές μεγαλύτερη σημασία από όσα λέγονται έχουν όσα επιλέγεται να μη λεχθούν. Και η αυλαία της ΔΕΘ άφησε πίσω της ένα στοιχείο που αξίζει περισσότερη προσοχή, η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα δεν εξαφανίστηκε, αλλά οι τόνοι έπεσαν αισθητά ακριβώς τη στιγμή που η συζήτηση για την επόμενη ημέρα των εκλογών αρχίζει να γίνεται αναπόφευκτη. Η αλλαγή είναι λεπτή, αλλά πολιτικά ευδιάκριτη.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν χάρισε τον Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη. Θύμισε την εκλογική ήττα του πρώην πρωθυπουργού, επέμεινε ότι το ΠΑΣΟΚ διεκδικεί αυτοτελώς την πρώτη θέση και έστειλε το μήνυμα ότι δεν προτίθεται να γίνει «συμπλήρωμα» κανενός. Στην κεντρική του παρουσία, όμως, η μεγάλη μετωπική σύγκρουση ήταν με τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ακόμη και όταν μιλούσε για τον Τσίπρα, οι αιχμές ήταν περισσότερο πολιτικής διαφοροποίησης παρά πολεμικής εξόντωσης.
Από την άλλη πλευρά, έχει ενδιαφέρον ότι μετά την εμφάνιση Ανδρουλάκη στη ΔΕΘ δεν καταγράφηκε αντίστοιχη κεντρική, σκληρή ανακοίνωση της ΕΛΑΣ εναντίον του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Αυτό δεν σημαίνει ανακωχή ούτε, πολύ περισσότερο, συμφωνία. Είναι όμως διαφορετικό από το κλίμα προηγούμενων εβδομάδων, όταν οι δύο χώροι έδειχναν αποφασισμένοι να διεκδικήσουν ακόμη και τον ίδιο ψηφοφόρο με όρους μετωπικής σύγκρουσης.
Ο κοινός αντίπαλος ξαναγίνεται η ΝΔ
Η πραγματική πολιτική μετατόπιση είναι ότι τόσο το ΠΑΣΟΚ όσο και η ΕΛΑΣ επαναφέρουν πλέον στο κέντρο της στρατηγικής τους την ήττα της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Ανδρουλάκης είπε ξεκάθαρα στη Θεσσαλονίκη ότι δεν μπορεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή χωρίς ήττα της ΝΔ και απέκλεισε εκ νέου συνεργασία με τη σημερινή κυβερνητική παράταξη. Παράλληλα, στην ερώτηση για το τι θα γίνει μετά τις εκλογές άφησε την τελική απάντηση στη λαϊκή ετυμηγορία, επιμένοντας ότι «ακυβερνησία δεν θα υπάρξει». Η φράση αυτή είναι σημαντικότερη από όσο φαίνεται.
Διότι εάν αποκλείεται η ΝΔ και ταυτόχρονα αποκλείεται η ακυβερνησία, κάποια πολιτική εξίσωση θα πρέπει τελικά να λυθεί. Και εκεί αρχίζει η αριθμητική.
Άλλο οι σημερινές δηλώσεις, άλλο η επόμενη κάλπη
Σήμερα ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ διεκδικούν τον ίδιο ζωτικό χώρο και, κυρίως, τη δεύτερη θέση. Η ΕΛΑΣ προηγείται στις περισσότερες τελευταίες μετρήσεις, ενώ το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να ανατρέψει την εικόνα και να εμφανιστεί ως ο πραγματικός φορέας της πολιτικής αλλαγής. Σε πρόσφατη μέτρηση της GPO, η ΕΛΑΣ βρέθηκε στο 16% στην εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος, με το ΠΑΣΟΚ τρίτο.
Όσο λοιπόν υπάρχει μάχη για τη δεύτερη θέση, κανείς δεν έχει συμφέρον να μιλήσει σήμερα για αυριανές συνεργασίες. Μια τέτοια παραδοχή θα αποδυνάμωνε και τους δύο, τον Ανδρουλάκη επειδή θα έμοιαζε να αποδέχεται ότι δεν μπορεί να ηγηθεί της κεντροαριστεράς και τον Τσίπρα επειδή θα υπονόμευε την προσπάθειά του να εμφανιστεί ως ο αυτόνομος δεύτερος πόλος απέναντι στον Μητσοτάκη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι γέφυρες πρέπει να καούν. Και στη Θεσσαλονίκη δεν κάηκαν.
Το επεισόδιο Σιακαντάρη έδειξε τον πραγματικό φόβο
Εξαιρετικά αποκαλυπτική ήταν και η υπόθεση του Γιώργου Σιακαντάρη. Η αναφορά του σε ευρύτερες δημοκρατικές συνεργασίες προκάλεσε πολιτική αναστάτωση, με τον ίδιο να διευκρινίζει ότι δεν πρότεινε συνεργασία ΕΛΑΣ–ΠΑΣΟΚ–ΝΔ αλλά μιλούσε για το γερμανικό παράδειγμα. Ταυτόχρονα, όμως, δήλωσε ότι στηρίζει τη συνάντηση σοσιαλδημοκρατών, ριζοσπαστικής Αριστεράς και Πράσινων.
Η αντίδραση του ΠΑΣΟΚ τότε ήταν οξύτατη. Κατηγόρησε τον Τσίπρα ακόμη και ότι «έχει ροπή στο ψέμα», με αφορμή τη σχέση του Σιακαντάρη με την ΕΛΑΣ.
Μόλις λίγες ημέρες αργότερα, όμως, στη μεγάλη πολιτική σκηνή της ΔΕΘ, η εικόνα ήταν διαφορετική, αιχμές υπήρχαν, πλήρης ρήξη όχι. Αυτό ακριβώς μπορεί να είναι το πρώτο ενδιαφέρον μήνυμα της επόμενης περιόδου.
Η αριθμητική μπορεί να επιβάλει όσα σήμερα αρνούνται οι αρχηγοί
Αν οι επόμενες εκλογές δεν δώσουν αυτοδυναμία στη Νέα Δημοκρατία και τα σημερινά δημοσκοπικά δεδομένα καθιστούν αυτό το ενδεχόμενο απολύτως υπαρκτό, το πολιτικό σύστημα θα βρεθεί ενώπιον μιας πολύ συγκεκριμένης εξίσωσης.
Η ΝΔ έχει ήδη αρχίσει να κοιτάζει προς το ΠΑΣΟΚ. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε μάλιστα το ΠΑΣΟΚ τη μόνη πολιτική δύναμη με την οποία η ΝΔ θα μπορούσε θεωρητικά να καθίσει στο ίδιο τραπέζι. Ο Ανδρουλάκης το αποκλείει. Την ίδια στιγμή, ΠΑΣΟΚ και ΕΛΑΣ αποκλείουν επίσης ότι αποτελούν σήμερα ενιαίο πολιτικό μέτωπο. Κάπου όμως ανάμεσα σε αυτά τα «όχι» θα πρέπει μετά την κάλπη να βρεθούν οι 151. Και αυτός είναι ο πραγματικός πολιτικός γρίφος.
Για την ώρα Τσίπρας και Ανδρουλάκης έχουν κάθε λόγο να κρατούν αποστάσεις. Πρέπει πρώτα να λύσουν το μεταξύ τους ζήτημα ηγεμονίας στον χώρο της αντιπολίτευσης. Αλλά η ΔΕΘ έδειξε και κάτι δεύτερο, οι αποστάσεις μπορούν να διατηρούνται χωρίς να γκρεμίζονται όλες οι γέφυρες. Σήμερα όλοι ξορκίζουν τις συνεργασίες. Μετά τις εκλογές, όμως, η αριθμητική ενδέχεται να αποδειχθεί ισχυρότερη από τις σημερινές διαβεβαιώσεις.
Νίκος Παναγιωτόπουλος
ΠΗΓΗ.jpg){kind=avatar}
