
Νέους, ενιαίους κανόνες για την προστασία της υγείας των παιδιών στους βρεφονηπιακούς σταθμούς και τα σχολεία θέτει από φέτος ο ΕΟΔΥ, βάζοντας για πρώτη φορά στο μικροσκόπιο καθημερινές πρακτικές που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν από τόσο συγκεκριμένες οδηγίες.
Στο επίκεντρο του νέου οδηγού βρίσκονται η ασφαλής μεταφορά και αποθήκευση του φαγητού που φέρνουν τα παιδιά από το σπίτι, η παρασκευή και διανομή των σχολικών γευμάτων, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο καθαρίζονται και απολυμαίνονται οι χώροι όπου περνούν πολλές ώρες μαθητές και βρέφη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη διατήρηση της σωστής θερμοκρασίας των τροφίμων, στην αποφυγή επιμολύνσεων στις σχολικές κουζίνες και στον περιορισμό της αλόγιστης χρήσης ισχυρών χημικών προϊόντων, με τον ΕΟΔΥ να αποθαρρύνει τη συστηματική χρήση χλωρίνης σε σχολεία και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
Στο μικροσκόπιο το lunch box από το σπίτι
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του νέου οδηγού αφορά το φαγητό που ετοιμάζεται στο σπίτι και μεταφέρεται καθημερινά στο σχολείο.
Τα μαγειρεμένα γεύματα, αλλά και τρόφιμα όπως σάντουιτς με αλλαντικά και τυριά, πρέπει να μεταφέρονται σε καλά κλεισμένες συσκευασίες. Για τα ευπαθή τρόφιμα προτείνονται ισοθερμικές τσάντες και παγοκύστες, ώστε να διατηρείται χαμηλή θερμοκρασία μέχρι την άφιξη του παιδιού στο σχολείο.
Μόλις το lunch box φτάσει στη σχολική μονάδα, τα τρόφιμα που χρειάζονται ψύξη θα πρέπει να τοποθετούνται άμεσα σε ψυγείο, σε θερμοκρασία κάτω από 5 βαθμούς Κελσίου.
Αν δεν υπάρχει δυνατότητα να διατηρηθεί η λεγόμενη «ψυκτική αλυσίδα» ή, στην περίπτωση ζεστού γεύματος, θερμοκρασία άνω των 60 βαθμών Κελσίου, τότε το φαγητό θα πρέπει να καταναλωθεί μέσα σε τέσσερις ώρες. Μετά το χρονικό αυτό διάστημα συνιστάται να απορρίπτεται.
Στόχος είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος ανάπτυξης μικροοργανισμών που μπορούν να προκαλέσουν τροφιμογενείς λοιμώξεις.
Αυστηρότεροι κανόνες στις σχολικές κουζίνες
Συγκεκριμένες οδηγίες δίνονται και για τα σχολεία, τους παιδικούς και βρεφονηπιακούς σταθμούς που παρασκευάζουν ή διαχειρίζονται φαγητό.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στον διαχωρισμό των καθηκόντων του προσωπικού. Όσοι φροντίζουν βρέφη και αλλάζουν πάνες δεν θα πρέπει να συμμετέχουν στην προετοιμασία ή στον χειρισμό τροφίμων, ώστε να περιορίζεται ο κίνδυνος επιμόλυνσης.
Οι σχολικές κουζίνες καλούνται να εφαρμόζουν τις αρχές του συστήματος HACCP, δηλαδή της ανάλυσης κινδύνων και των κρίσιμων σημείων ελέγχου, ενώ προβλέπεται καθημερινός έλεγχος της θερμοκρασίας των ψυγείων.
Ξεχωριστή οδηγία αφορά το ωμό κοτόπουλο: ο ΕΟΔΥ συστήνει να μην πλένεται πριν από το μαγείρεμα, καθώς το νερό μπορεί να διασπείρει σταγονίδια και μικρόβια, όπως η Salmonella, σε πάγκους, σκεύη και άλλες επιφάνειες της κουζίνας.

Έλεγχοι και στα γεύματα από catering
Κανόνες τίθενται και για τα γεύματα που παραδίδονται από εξωτερικές εταιρείες catering.
Τα ζεστά γεύματα θα πρέπει να φτάνουν στο σχολείο σε θερμοκρασία άνω των 60 βαθμών Κελσίου, ενώ τα κρύα τρόφιμα θα πρέπει να διατηρούνται κάτω από τους 5 βαθμούς. Οι μερίδες πρέπει να είναι ατομικά συσκευασμένες και να συνοδεύονται από σαφή σήμανση σχετικά με τα συστατικά τους και την ημερομηνία παρασκευής ή διάθεσης.
Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να υπάρχει σαφής εικόνα για το τι καταναλώνουν τα παιδιά, αλλά και μεγαλύτερη ασφάλεια σε περιπτώσεις αλλεργιών ή άλλων διατροφικών περιορισμών.
«Κόκκινη κάρτα» στην αλόγιστη χρήση χλωρίνης
Ιδιαίτερη ενότητα του οδηγού αφορά τον καθαρισμό και την απολύμανση των χώρων. Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι η χλωρίνη δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως λύση για κάθε περίπτωση και αποθαρρύνει την αλόγιστη χρήση της σε σχολεία και βρεφονηπιακούς σταθμούς, λόγω των πιθανών κινδύνων από την έκθεση σε ισχυρές χημικές ουσίες, ιδιαίτερα για το αναπνευστικό σύστημα των παιδιών.
Οι υπεύθυνοι καθαριότητας καλούνται, όπου είναι δυνατόν, να επιλέγουν ασφαλέστερα απολυμαντικά προϊόντα, όπως εκείνα που βασίζονται στην αιθανόλη, το υπεροξείδιο του υδρογόνου, το γαλακτικό ή το κιτρικό οξύ.
Σε περίπτωση που χρησιμοποιείται χλωρίνη, τα διαλύματα πρέπει να παρασκευάζονται σωστά, με κρύο νερό και σύμφωνα με τις προβλεπόμενες αναλογίες.

Απαγορευτικοί οι ψεκασμοί απολυμαντικών στον αέρα
Ιδιαίτερα σαφής είναι η οδηγία για τους ψεκασμούς απολυμαντικών. Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι ο ψεκασμός απολυμαντικών στον αέρα δεν αποτελεί αποτελεσματική μέθοδο για την απολύμανση επιφανειών ή του αέρα και μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα.
Τα απολυμαντικά θα πρέπει να χρησιμοποιούνται σε χώρους που αερίζονται επαρκώς και κατά προτίμηση όταν οι μαθητές απουσιάζουν.
Πριν από την επιστροφή των παιδιών, ο χώρος θα πρέπει να έχει αεριστεί καλά, ώστε να μειώνεται η έκθεσή τους σε χημικούς ατμούς ή κατάλοιπα.
Μέτρα και για ιώσεις και μικρόβια
Ο νέος οδηγός δεν περιορίζεται στη διατροφή και στον καθαρισμό. Περιλαμβάνει επίσης ειδικές οδηγίες για την πρόληψη και τον περιορισμό της μετάδοσης ιογενών και μικροβιακών νοσημάτων μέσα στις σχολικές μονάδες. Η έμφαση δίνεται στη σωστή υγιεινή των χεριών, στον καθαρισμό των επιφανειών που αγγίζονται συχνά, στον καλό αερισμό των αιθουσών και στη σωστή διαχείριση περιστατικών ασθένειας.
Με το νέο πλαίσιο, ο ΕΟΔΥ επιχειρεί να δημιουργήσει για πρώτη φορά έναν κοινό οδηγό πρόληψης για σχολεία και βρεφονηπιακούς σταθμούς, βάζοντας σαφέστερους κανόνες σε ζητήματα που αφορούν άμεσα την καθημερινότητα και την ασφάλεια των παιδιών.
Λαμπριάνα Κυριακού