Υπάρχει κάτι που θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητο σε κάθε δημοκρατική κοινωνία: κανένας πολιτικός χώρος, καμία συνδικαλιστική παράταξη και κανένας θεσμικός εκπρόσωπος δεν μπορεί να θεωρεί ότι έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να αποφασίζει ποιος θα μιλήσει με τους εργαζομένους και ποιος όχι.
Η δημοκρατία δεν δοκιμάζεται όταν συμφωνούμε. Δοκιμάζεται κυρίως όταν διαφωνούμε.
Η άρνηση πρόσβασης σε χώρους εργασίας, η παρεμπόδιση της επικοινωνίας και η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου κάποιοι θεωρούνται «ανεπιθύμητοι» επειδή εκπροσωπούν διαφορετική πολιτική άποψη, δεν αποτελούν υγιή εικόνα για μια δημοκρατική κοινωνία. Και αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το ποιος βρίσκεται στην εξουσία, ποιος αντιπολιτεύεται και ποιος έχει την πλειοψηφία.
Η Ιστορία έχει δείξει ότι ο φασισμός και κάθε ολοκληρωτική αντίληψη δεν ξεκινούν πάντοτε από τις πιο ακραίες μορφές τους. Ξεκινούν από την απαξίωση του διαφορετικού, από την άρνηση του διαλόγου, από τη λογική ότι «εμείς αποφασίζουμε ποιος δικαιούται να μιλήσει» και, τελικά, από την προσπάθεια αποκλεισμού της διαφορετικής φωνής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε διαφωνία, κάθε απαγόρευση εισόδου ή κάθε σύγκρουση μεταξύ πολιτικών και συνδικαλιστικών φορέων μπορεί να χαρακτηριστεί φασιστική. Θα ήταν ιστορικά και πολιτικά επιπόλαιο.
Σημαίνει όμως ότι οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί απέναντι σε πρακτικές που θυμίζουν λογικές αποκλεισμού. Γιατί η δημοκρατία δεν προστατεύεται μόνο από τους νόμους. Προστατεύεται και από την καθημερινή συμπεριφορά όλων μας.
Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό ερώτημα:
Ποιος φοβάται τον διάλογο;
Εάν ένας πολιτικός ή κοινωνικός φορέας θέλει να συνομιλήσει με εργαζομένους, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η πόρτα κλειστή. Μπορεί να είναι η διαφωνία, η δημόσια απάντηση, η αντιπαράθεση, ακόμη και η έντονη κριτική. Όχι όμως η φίμωση.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει για όλους. Από όποια πολιτική πλευρά κι αν προέρχεται η συμπεριφορά.
Δεν υπάρχει «δημοκρατικός αποκλεισμός», όπως δεν υπάρχει «καλός φασισμός» επειδή προέρχεται από τη δική μας πολιτική πλευρά. Ο αυταρχισμός, όταν εμφανίζεται, πρέπει να καταδικάζεται με τα ίδια μέτρα και τα ίδια σταθμά.
Η Δημοκρατία δεν χρειάζεται προστάτες που αποφασίζουν ποιος θα μιλήσει. Χρειάζεται πολίτες που αντέχουν να ακούν ακόμη και εκείνους με τους οποίους διαφωνούν.
Και τελικά, ίσως αυτό να είναι το πιο απλό αλλά και το πιο δύσκολο δημοκρατικό μάθημα:
Δεν είναι δημοκρατία να επιτρέπουμε να μιλούν μόνο όσοι συμφωνούν μαζί μας. Δημοκρατία είναι να αντέχουμε να ακούμε και αυτούς που διαφωνούν.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Άποψη αναφορικά με την ανακοίνωση της Τ.Ο. ΠΑΣΟΚ Βριλησσίων και ειδικότερα με την αναφορά ότι «προκαλεί ερωτήματα το γεγονός ότι δεν μας επετράπη η είσοδος σε ορισμένους χώρους εργασίας, όπως συνέβη στο Δημαρχείο, κατά την προσπάθειά μας να συνομιλήσουμε με τους εργαζομένους», όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Τ.Ο. ΠΑΣΟΚ Βριλησσίων.
